تفاوت انواع لایسنس ویندوز 11 و 10 (Retail، OEM، Volume، MSDN)

ویندوز اورجینال چند نوع لایسنس رایج دارد: Retail، OEM، Volume و MSDN (یکبار نصب). تفاوت اصلی این لایسنس‌ها معمولاً در قابلیت جابجایی، نصب مجدد، حساسیت به تغییر سخت‌افزار و در نهایت قیمت است. در ادامه، یک مقایسه سریع + توضیح کامل هر نوع را می‌بینید.

خرید لایسنس ویندوز 11 مشاوره انتخاب لایسنس

جدول مقایسه سریع انواع لایسنس ویندوز

نوع لایسنس	مادام‌العمر	جابجایی بین سیستم‌ها	نصب مجدد	تعویض سخت‌افزار	استعلام / خدمات	جمع‌بندی قیمت
Retail (ریتیل)	✅	✅	✅ (عملاً بدون محدودیت)	✅ (معمولاً حساسیت کمتر)	✅	گران‌ترین
OEM (او‌اِی‌اِم)	✅	❌	✅ (روی همان دستگاه)	❌ (به‌خصوص مادربرد/هارد)	✅	مناسب
MSDN / یکبار نصب	✅	❌	❌	❌	✅ (اما معمولاً محدودتر)	ارزان‌تر
Volume (والیوم)	✅	✅	✅	✅	✅	متغیر (وابسته به تعداد/مدل)
Subscription / اشتراکی	❌ (وابسته به تمدید)	—	—	—	—	ماهیانه/سالانه

راهنمای انتخاب سریع

می‌خواهید لایسنس را بین چند سیستم جابجا کنید؟ معمولاً Retail یا Volume انتخاب‌های مناسب‌تری هستند.
قیمت مهم‌تر است و سیستم شما ثابت می‌ماند؟ معمولاً OEM انتخاب اقتصادی‌تری است.
می‌دانید فقط یک‌بار نصب می‌کنید و دیگر ویندوز را عوض نمی‌کنید؟ MSDN (یکبار نصب) می‌تواند ارزان‌تر باشد (با ریسک محدودیت).
برای سازمان/تعداد بالا نیاز دارید؟ Volume معمولاً گزینه سازمانی‌تر است.

ویژگی‌های لایسنس Retail (ریتیل)

مادام‌العمر
قابلیت جابجایی: می‌توانید از یک سیستم حذف کنید و روی سیستم دیگر فعال کنید (همزمان روی چند سیستم نیست).
نصب مجدد: معمولاً بدون محدودیت‌های سخت‌گیرانه
حساسیت کمتر نسبت به تعویض قطعات سخت‌افزاری
قابلیت استعلام/خدمات
قیمت: معمولاً بالاتر

ویژگی‌های لایسنس OEM (او‌اِی‌اِم)

مادام‌العمر
قابلیت جابجایی ندارد (عموماً برای همان سیستم)
نصب مجدد: معمولاً روی همان دستگاه امکان‌پذیر است
حساس به تغییر سخت‌افزار (به‌خصوص مادربرد و هارد)
قابلیت استعلام/خدمات
قیمت: معمولاً مناسب‌تر

ویژگی‌های لایسنس MSDN (یکبار نصب)

مادام‌العمر
جابجایی ندارد
فقط یک‌بار امکان نصب/فعال‌سازی
حساس به تغییر سخت‌افزار
استعلام ممکن است وجود داشته باشد، اما معمولاً خدمات/شرایط آن متفاوت‌تر است
قیمت: معمولاً ارزان‌تر، اما محدودیت بیشتر

ویژگی‌های لایسنس Volume (والیوم)

مادام‌العمر
قابلیت جابجایی دارد
نصب مجدد دارد (بسته به مدل، ممکن است «شمارنده فعال‌سازی» اهمیت پیدا کند)
حساسیت کمتر به تغییر سخت‌افزار
قابلیت استعلام/خدمات
قیمت: متغیر (وابسته به تعداد/نوع قرارداد)

لایسنس اشتراکی (Subscription) و Windows 365

مدل اشتراکی با لایسنس‌های کلاسیک (Retail/OEM/Volume/MSDN) فرق دارد. در این مدل، شما معمولاً به جای «مالکیت دائمی»، دسترسی را به‌صورت ماهیانه یا سالانه دریافت می‌کنید. یکی از نمونه‌های شناخته‌شده، Windows 365 Cloud PC است که «ویندوز در فضای ابری» را ارائه می‌کند. برای آشنایی با خود سرویس Windows 365 می‌توانید صفحه رسمی مایکروسافت را ببینید. Windows 365 Cloud PC

نکته: در سناریوهای سازمانی، «subscription activation» می‌تواند امکان ارتقا (Step-up) به نسخه‌های Enterprise را فراهم کند. (مستندات رسمی: Microsoft Learn) Windows subscription activation

کدام نوع لایسنس برای شما مناسب‌تر است؟

OEM: انتخاب اقتصادی برای اکثر کاربران

اگر قیمت برایتان مهم است و قصد ندارید سیستم را عوض کنید (یا مادربرد/هارد را تغییر دهید)، معمولاً OEM انتخاب اقتصادی‌تری است. در عوض اگر احتمال می‌دهید سیستم را عوض کنید یا جابجایی لایسنس برایتان مهم است، بهتر است گزینه‌های ریتیل/والیوم را بررسی کنید.

Retail: بهترین گزینه برای جابجایی و آزادی عمل

اگر می‌خواهید لایسنس را در آینده به سیستم دیگری منتقل کنید یا آزادی عمل بیشتری داشته باشید، معمولاً Retail گزینه مطمئن‌تری است.

MSDN (یکبار نصب): فقط اگر از محدودیت‌ها مطمئن هستید

اگر می‌دانید فقط یک‌بار نصب/فعال‌سازی دارید و احتمال تعویض سیستم/ویندوز کم است، این گزینه ممکن است ارزان‌تر باشد؛ اما محدودیت‌های آن را جدی بگیرید.

سوالات متداول لایسنس ویندوز

لایسنس Retail ویندوز چیست و برای چه کسانی مناسب است؟

Retail معمولاً برای کاربرانی مناسب است که جابجایی لایسنس و آزادی عمل بیشتر می‌خواهند. اگر احتمال تعویض سیستم دارید یا می‌خواهید در آینده لایسنس را منتقل کنید، Retail انتخاب مطمئن‌تری است.

لایسنس OEM چیست و بزرگ‌ترین محدودیت آن کدام است؟

OEM معمولاً به همان دستگاه وابسته است و قابلیت جابجایی ندارد. محدودیت مهم آن، حساسیت به تغییر سخت‌افزار (به‌خصوص مادربرد/هارد) است.

لایسنس Volume برای چه کسانی کاربردی‌تر است؟

Volume بیشتر در سناریوهای سازمانی یا خریدهای تعداد بالا معنی پیدا می‌کند و معمولاً امکانات مدیریتی/قراردادی بهتری برای سازمان‌ها دارد. قیمت آن هم می‌تواند بر اساس تعداد/مدل، متغیر باشد.

لایسنس MSDN (یکبار نصب) یعنی چه و چه ریسکی دارد؟

MSDN (یکبار نصب) معمولاً یعنی روی یک سیستم فقط یک‌بار امکان نصب/فعال‌سازی دارید و جابجایی هم ندارد. اگر احتمال نصب مجدد، تغییر سیستم یا تغییرات سخت‌افزاری دارید، این گزینه می‌تواند ریسک بالاتری داشته باشد.

لایسنس اشتراکی (Subscription) با لایسنس‌های دائمی چه فرقی دارد؟

در مدل اشتراکی شما معمولاً به جای «مالکیت دائمی»، دسترسی را به‌صورت ماهیانه/سالانه دریافت می‌کنید. نمونه معروف آن Windows 365 است که ویندوز را به‌صورت Cloud PC ارائه می‌کند.

اگر برای خرید مطمئن نیستم، از کجا شروع کنم؟

اگر سیستم شما ثابت است و قیمت برایتان مهم است، معمولاً OEM منطقی‌تر است. اگر جابجایی و آزادی عمل می‌خواهید، Retail را بررسی کنید. برای انتخاب دقیق‌تر می‌توانید از صفحه مشاوره خرید لایسنس ویندوز استفاده کنید.